De financiu00eble markten reageerden positief op nieuws over de Amerikaanse presidentsverkiezingen en een potentieel coronavaccin. Maar er zijn nog voldoende uitdagingen en op de achtergrond speelt een groter probleem.
Van oudsher heeft Nederland een decentraal besturingsmodel en dat biedt een aantal duidelijke voordelen wat betreft ondernemerschap. Maar er zitten ook nadelen aan deze hoge mate van vrijheid.
Ondernemingen moeten winst maken en de overheid moet de voorwaarden scheppen voor een goedlopende economie, schreef Friedman. Dat standpunt heeft het beleid van de Westerse wereld bijna een halve eeuw beu00efnvloed en het is verstandig dat er nu een uitzondering wordt gemaakt, maar kijk ook naar de houdbaarheid van de overheidsfinanciu00ebn op de lange termijn.
Als financieel professional kijk ik met een wat eenzijdige blik naar deze wereld. Ik richt mij sterk op de financiu00eble markten. Dat gaf drie maanden geleden aanleiding voor een hoop onrust, nog los van het feit dat ik of mijn dierbaren ziek zouden kunnen worden. Dat laatste speelt nog steeds. Mijn tenen krommen zich als mijn dochter meldt dat ze met het vliegtuig naar Frankrijk gaat.
Het is duidelijk dat onze economieu00ebn langzaamaan uit het dal klimmen. Gelukkig geldt dat vooral voor de economieu00ebn van Noord-Europa. De lockdown was er minder streng dan in het zuiden en daarnaast hebben de landen in onze regio meer vet op de botten.
De sector administratieve dienstverlening (accountancy, belastingadvisering en administratie) is gegroeid in het eerste kwartaal van 2020, ondanks de coronamaatregelen van maart. Zakelijke dienstverleners hebben echter weinig vertrouwen in de toekomst.
Als 17-jarige keek ik in 1973 naar de befaamde tv-toespraak van de toenmalige premier Joop den Uyl. De oliecrisis was net uitgebroken en Den Uyl moest onder andere aankondigen dat de benzine op de bon ging. Hij sloot zijn toespraak af met de beroemd geworden uitspraak dat we vanaf nu zuiniger moesten gaan leven. Het tijdperk van de goedkope energie was definitief voorbij. Ik dacht aan deze uitspraak terug toen eind april de handelaren hun overtollige voorraden met bijbetaling van de hand deden.
In de afgelopen week verloren 6 miljoen Amerikanen hun baan. De media maakten gewag van het grootste banenverlies ooit in de Amerikaanse geschiedenis. Het was zelfs erger dan in de jaren 30. Het is maar hoe je het bekijkt. De Amerikaanse beroepsbevolking was toen 60 procent van de huidige. De coronacrisis is ongetwijfeld de grootste schok die de wereldeconomie sinds de oorlog meemaakt. De vraag die velen bezighoudt, is of het ooit weer goed komt. Ik probeer daar wat over te zeggen.
Het risico van het geven van een visie is dat deze fout kan zijn. Mijn verwachting dat het met de Corona uitbraak wel los zou lopen, zat er grondig naast. Sinds mijn laatste bijdrage staan de wereldwijde beurzen een dikke 25 procent lager. Het is niet langer de vraag of er een recessie komt, maar hoe diep deze gaat worden.
Het gaat sinds 2008, nadat we bijna in het ravijn van de kredietcrisis waren getuimeld, redelijk goed met de wereldeconomie. Met de VS voorop is er sprake van een alleszins redelijke groei. In ons eigen land gaat het zelfs zo goed, dat we tegen de grenzen van de arbeidsmarkt aanlopen. Vooral na 2015 gaat het crescendo. Dankzij het extreem ruime rentebeleid van met name de ECB, maar ook de Fed, is er sprake van een buitengewoon plezierig klimaat op de financiu00eble markten. DNB-president Klaas Knot zei het heel treffend. 'Veel beter dan het nu is, kan het niet worden'.
