Jaarrekening

Richtlijnen dekken niet altijd alle situaties. Soms moet je zelf bepalen hoe je de jaarrekening opstelt - ook zonder duidelijk kompas. Bart Kamp geeft richting.

Ontwikkelingen rond duurzaamheid leiden ook tot accountingtechnische vraagstukken, betoogt Bart Kamp. Vallen langlopende inkoopcontracten onder voorraden of derivaten? En hoe zit het bijvoorbeeld met groene stroom? De IFRS poogt de technologische ontwikkelingen bij te houden.

Bedrijven stappen massaal over op cloudsoftware, maar de implementatie daarvan kost vaak flink wat geld. De vraag is: mogen die kosten worden geactiveerd in de jaarrekening? De regels blijken minder eenduidig dan veel ondernemingen denken.

Door het niet in de balans opnemen van verplichtingen zien het vermogen en resultaat er mogelijk rooskleuriger uit. Daarom zijn er regels over welke informatie over niet in de balans opgenomen verplichtingen, activa en regelingen moet worden vermeld.

Vooral de afdeling Finance werkt aan de jaarrekening. De accountant controleert, maar de controller is verantwoordelijk voor de betrouwbaarheid. Op afstand blijven is dan ook een no-go. Als controller moet je bovenop het opstel- en controleproces zitten, om meteen te kunnen bijsturen bij onvolledigheden, fouten of ontbrekende toelichtingen. Want gaat er iets mis, dan kijkt iedereen naar jou.

Bestuurders van bv's zijn vaak bekend met de regels rond kapitaalbescherming. Bij uitkeringen of het inkopen van eigen aandelen zijn ze alert op het eigen vermogen. Toch kunnen voorwaardelijke toezeggingen onverwachte complicaties met zich meebrengen bij de jaarrekening, wat kan leiden tot verborgen risico's.

Om te beoordelen aan welke vereisten de jaarrekening van een Nederlandse rechtspersoon moet voldoen, kijken we naar de omvang van de rechtspersoon. Die omvang wordt vastgesteld aan de hand van bepaalde grensbedragen. Deze is al jarenlang ongewijzigd waardoor steeds meer bedrijven voldoen aan deze criteria. Op 13 maart 2024 is het Implementatiebesluit verhoging grensbedragen in werking getreden.

Nederland gaat de officiële implementatiedeadline voor de CSRD, over iets meer dan drie weken, niet halen. Wat betekent dit precies en hoe zit het precies met de controle van het duurzaamheidsverslag en de jaarrekening? Cm: zet vijf vragen en antwoorden op een rij.

In het algemeen geldt dat overnames worden verwerkt volgens de methode van 'purchase accounting': de verkregen identificeerbare activa en verplichtingen worden gewaardeerd tegen reële waarde, en het verschil met de overnamesom wordt geactiveerd als goodwill. Voor overnames onder gemeenschappelijke leiding gelden echter andere regels.

Bij risicovolle beoordelingen, zoals in het geval van OOB's, kijkt een onafhankelijke accountant het werk van de externe controleur na. Deze opdrachtgerichte kwaliteitsbeoordeling (OKB) zijn bij accountantskantoren niet goed genoeg, meent de AFM.